Love after love, addictive jealousy, serial betrayals, studying in male disguise, misery, kidnapping, psychiatric clinic, syphilis, war, disinfection camp, debts, alienation, premature death of her son – the fate of the painter and graphic artist Zofia Stryjeńska revives on stage in the show “STRYJENSKA. Let’s Dance, Zofia!”.

This performance is a revelation. Stryjeńska’s biography explodes thanks to three women: director Joanna Lewicka, actress Dorota Landowska and playwright Anna Duda. Their Stryjeńska re-evaluates human existence. We follow a series of images and texts, songs and videos, flashbacks from the nightmares of the 20th century, poems. The show impacts us through its humour and spirit. Without this brilliance we would hardly bear the stories of despair in which death is always premature.

Viewers often laugh because of the irony of fate and because of the comic strength of the actress, who easily jumps from lightheartedness to grief. This is the existence – of Stryjeńska, Lewicka, ours. We identify with the figure so distant but so close to everyone. We crave to become Stryjeńska, although we shiver at the thoughts of bohemian lifestyle, poverty, illness, suffering.

Stryjeńska seems familiar thanks to the kujawiak dancers she depicted in her art but she has actually remained eternally foreign. The director neglects the folklore and rejects any labels that would cater to nationalist tastes. On the contrary, she celebrates the universal human existence and opens the Polish theatre and history up to the world. […]

The performance is based on the drama by Anna Duda “Let’s Dance, Zofia!” which, in turn, was inspired by a book by Angelika Kuźniak and most importantly by original personal diaries of the painter which were published recently. However, the end result depends primarily on the mental energy of the director, actress and playwright – three volcanoes of imagination.

Director Lewicka applied video to show atrocities of the past. But also of today: the persisting hatred of refugees, cosmopolitans, minorities. […] Thanks to the way in which extreme emotional states are depicted, the performance emerges as a masterpiece of psychological and historical truth. […] In metaphysical registers, Stryjeńska’s language is meaty. Her memories move us deeply. Her body screams from pleasure and suffering, from pain and joy. She is also female and male, androgynous. […]

We are all Stryjenskas: vagabonds, nomads and exiles. […] We need performances like this one, without the common hurray-patriotic blast but instead intimate, sincere, healing.

***

Miłość za miłością, nałogowa zazdrość, seryjne zdrady, studia w przebraniu męskim, nędza, porwanie, klinika psychiatryczna, syfilis, wojna, obóz dezynfekcyjny, długi, wyobcowanie, przedwczesna śmierć syna – te losy malarki i graficzki Zofii Stryjeńskiej odżywają na scenie w spektaklu “Stryjeńska. Let’s Dance, Zofia”.

To rewelacja teatralna. I życiowa. Biografia Stryjeńskiej wybucha tu dzięki trzem kobietom: reżyserce Joannie Lewickiej, aktorce Dorocie Landowskiej i dramaturżce Annie Dudzie. Ich Stryjeńska przewartościowuje istnienie. Przed nami seria obrazów i tekstów, pieśni i wideo, flashbacków z koszmaru XX wieku i wierszy. Działa się na nas – widzów – dowcipem, a zarazem duchem. Bez owego esprit nie zdzierżylibyśmy opowieści rozpaczy: śmierć zawsze przedwczesna i zawsze niewypowiedzia(l)na.

Widzowie często śmieją się z ironii losu, z siły komicznej aktorki, która roztacza także żal. Życie łaskocze i smaga nas ze sceny. Oto egzystencja – Stryjeńskiej, Lewickiej, nasza. Identyfikujemy się z postacią daleką, a tak bliską każdej, każdemu. Chcemy stać się Stryjeńską, choć wzdragamy się przed bohemą, biedą, chorobą, nadwrażliwością, stanami granicznymi.

Stryjeńska zdaje się swojska poprzez kujawiaki w jej sztuce, a tak naprawdę pozostaje wiecznie obca. Reżyserka lekceważy folklor, dzięki czemu spektakl nie wpisuje się w nacjonalizm. Przeciwnie, przedstawienie opiewa uniwersalną egzystencję i otwiera się na świat. […]

Przedstawienie opiera się na dramacie Anny Dudy „Let’s Dance, Zofia!”, na książce Angeliki Kuźniak „Stryjeńska. Diabli nadali” i na pamiętnikach malarki „Chleb prawie że powszedni. Kronika jednego życia”. Ale przede wszystkim na energii psychicznej reżyserki, aktorki i dramaturżki, owych wulkanów wyobraźni.

Reżyserka Lewicka pokazuje w wideo okrucieństwa przeszłości. Ale także nasz sadyzm, który trwa: nienawiść do uchodźców, kosmopolitek, mniejszości. […]

Takie ekstremalne stany uczuciowe tworzone są w przedstawieniu, dzięki czemu staje się ono arcydziełem prawdy psychicznej i historycznej. […]

W rejestrach metafizycznych język Stryjeńskiej jest mięsisty. Jej wspomnienia poruszają nas do głębi. Jej ciałodusza krzyczy o rozkoszy i cierpieniu, o bólu i radości. Jest przy tym i żeńska, i męska, androginiczna. […]

Wszyscy jesteśmy Stryjeńskimi: włóczędzy, nomadzi, wygnańcy. […] Potrzebujemy spektakli bez hurrapatriotycznego zadęcia: intymnych, szczerych, rozdrapujących rany.